ZARYS SZKOLNICTWA ZAWODOWEGO W KOŚCIANIE

1896 -2006

100 LAT SZKOLNICTWA ZAWODOWEGO

Początki szkolnictwa zawodowego w Kościanie sięgają końca XIX wieku. Prawdopodobnie, w kwietniu 1896 r., została utworzona Szkoła Doskonalenia Zawodowego. Pierwszym kierownikiem był Dierker. Nauka odbywała się w niedziele od godziny 17:00 do 19:00 w budynku Szkoły Powszechnej, mieszczącej się przy ulicy Mickiewicza 13.

Po zakończeniu I wojny światowej reaktywowano Szkołę Doskonalenia Zawodowego, której kierownikiem był Teodor Sowiński –ówczesny rektor Szkoły Powszechnej. Pełnił tę funkcję do 26 marca 1926 roku. Następcą Sowińskiego został Jan Hoeffnera.

II wojna światowa pokrzyżowała plany młodych ludzi, udaremniając kształcenie w Szkole Doskonalenia Zawodowego w Kościanie. 1 września 1939 r. placówka nie została uruchomiona. Tego dnia, wozy z uciekającymi mieszkańcami Śmigla, spowodowały panikę wśród społeczności miasta Kościana. W krwawych październikowych zamieszkach zginął Jan Hoeffner, natomiast 11 listopada o godzinie 3:00 aresztowano Janusz Jeziora, późniejszego dyrektora szkoły zawodowej. Okupacja niemiecka zmieniła oblicze miasta Kościana, niszcząc wiele instytucji, w tym również szkoły.

Po zakończeniu działań wojennych w 1945 r., Powiatowy Komitet Narodowy Najwyższej Władzy Ludowej, mianował Antoniego Kutznera Inspektorem Szkolnictwa dla Powiatu Kościańskiego. Jego zadaniem było ponowne zorganizowanie szkolnictwa w Kościanie. Doceniając zasługi Janusza Jeziora, zastępcy inspektora szkolnictwa,[...] „Kuratorium zobowiązało go, do zorganizowania i uruchomienia szkoły zawodowej w Kościanie, która rozpoczęła działalność 5 marca 1945r.” (Wiadomości Kościańskie – artykuł dra Leona Chojnackiego: Nauczyciele- Janusz Jezior). W lutym 1947 r. Szkoła Doskonalenia Zawodowego otrzymała nazwę: Publicznej Średniej Szkoły Zawodowej. W 1951 r., uruchomiono warsztaty szkolne, które zlokalizowano na terenie należącym do Budowlanego Przedsiębiorstwa Powiatowego, przy ul. Kościuszki 28/30. Jednocześnie przejęto pod zarząd szkoły warsztat prywatny Władysława Magiera, mieszczący się przy ul. Kraszewskiego. Pierwszym kierownikiem warsztatów był Eugeniusz Radzimski, jego następcą Brunon Pluta, od kwietnia 1956r. Bronisław Szmatuła. Począwszy od 1 września 1982r., funkcję kierownika warsztatów przejął Zbigniew Zjawin. Dnia 19 listopada 1990r., Kuratorium Oświaty i Wychowania w Lesznie, zakupiło obiekt przy ul. Młyńskiej, który został przekazany Zespołowi Szkół Zawodowych w Kościanie.

Wielokrotnie podejmowano działania, mające na celu zlokalizowanie szkolnictwa zawodowego we własnym budynku. Początkowo zajęcia odbywały się w salach szkół powszechnych. Ostatecznie Publiczna Średnia Szkoła Zawodowa została przeniesiona do budynku przy ul. M. Konopnickiej 1. Informacje na ten temat zawiera protokół nr XIV/ 1950: „Powzięcie uchwały odnośnie umieszczenia Publicznej Szkoły Powszechnej nr 2 w gmachu Państwowej Szkoły Ogólnokształcącej stopnia podstawowego i licealnego, a Publicznej Średniej Szkoły Zawodowej w gmachu zajmowanym dotychczas przez Publiczną Szkołę Powszechną nr 2”.

      31 stycznia 1950 r., Dyrekcja Okręgowa Szkolnictwa Zawodowego, odwołała Janusza Jeziora, ze stanowiska dyrektora, pełniącego tę funkcję od 1 września 1946 r. W związku z odwołaniem, na jego miejsce powołano 26 stycznia 1950 r. Józefa Tokarczyka, który w Publicznej Szkole Doskonalenia Zawodowego w Kościanie zatrudniony był od 1928r. W dniu 18 października 1957r. Komisja Rehabilitacyjna dla Nauczycieli, po zapoznaniu się z dokumentacją, zrehabilitowała J. Jeziora i przywróciła na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Metalowych, tam pracował do 1978 roku, jako nauczyciel kontraktowy. We wrześniu 1952 r., dyrektorem szkoły został Romuald Jaśkiewicz, pełniący tę funkcję nieprzerwanie przez trzydzieści lat, do 31 sierpnia 1982r.

      We wrześniu 1951 r., szkoła przyjęła nazwę Zasadniczej Szkoły Metalowej, którą zmieniono 1 maja 1959 r. na Zasadniczą Szkołę Zawodową. Ówczesny inspektor oświaty, Leon Chojnacki, widział potrzebę budowy szkoły zawodowej. W kwietniu 1965r., rozpoczęto prace budowlane przy ul. Wielichowskiej. Obiekt został oddany do użytku we wrześniu 1967 r. Szkoła otrzymała imię Franciszka Ratajczaka, a w listopadzie tego samego roku - własny sztandar. 1 stycznia 1973 r. przyjęła nazwę Zespołu Szkół Zawodowych.

Data urodzin : 24 listopada 1887 roku

Data śmierci : 27 grudnia 1918 roku

Miejsce urodzin : wieś Śniaty w powiecie kościańskim

     Pierwszy poległy powstaniec wielkopolski. W poszukiwaniu pracy wyemigrował do Westfalii, gdzie pracował jako górnik. Brał udział w pracy organizacji polskich, szczególnie Sokoła, którego był członkiem zarządu w Wanne.

     W połowie grudnia 1918 roku otrzymał polecenie VII Okręgu Sokoła wyjazdu wraz z grupą innych członków organizacji do Poznania, gdzie wstąpił do kompanii Służby i Bezpieczeństwa.

    27 grudnia, gdy na ulicach Poznania padły pierwsze strzały, Franciszek Ratajczak został wysłany wraz z oddziałem Edmunda Krausego do Zamku celem zasilenia polskiego odwachu ostrzeliwanego przez niemieckich grenadierów. Po oczyszczeniu z Niemców gmachu Ziemstwa Kredytowego i Dyrekcji Poczt, oddział skierował się ulicami Wiktorii ( obecnie Lampego) i Berlińskiego (obecnie 27 grudnia) ku Prezydium Policji (zbieg ulic Berlińskiego i Teatralnej).

      O godzinie 19.15 pluton pod dowództwem Franciszka Ratajczaka przystąpił do ataku na Prezydium Policji. W ogniu walki ciężko ranny został Franciszek Ratajczak, któremu z pomocą pospieszył powstaniec Czesław Wichrowski.

     Po przewiezieniu do Głównego Szpitala Fortecznego przy Placu Królewskim ( obecnie Plac Młodej Gwardii ) zmarł pomiędzy godziną dwudziestą pierwsza a dwudziesta drugą.